Türklerde Devlet Anlayisi

Tarihleri boyunca planli ve sistemli bir surette yaptiklari göclerle eski dünyanin dört bir tarafina yayilan, muhtelif kültür ve medeniyetlerle münasebet kuran Türkler; beylik, imparatorluk ve nihayet modern manasiyla devlet vasiflarini haiz irili ufakli pek cok müesses yapilar vücuda getirmislerdir. Bu siyas yapilari yalnizca zamana ve mekana bagli bir tesadüfler zinciriyle vücut bulmus tesekküller olarak degerlendirmek mümkün degildir. Dikkatlice incelendigi takdirde, söz konusu yapilarin zaman ve mekan farkliliklarina ragmen müsterek bir devlet geleneginin mahsulü olduklari görülür. Bugün, modern Türk devlet düsüncesini incelenmek icin bu tarih seyri, Türk devlet düsüncesine vücut veren siyas kaideleri, müesseseleri ve teskilat yapilarini göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Ancak yogun bir mesai ve gayret gerektiren bu hususu saglikli bir bicimde degerlendirmek; Türk tarihinin hareketli ve dinamik yapisini dikkate almak, bu dinamik yapiya karsilik sürekliligi saglayan unsurlari tespit etmek ve münasebet kurdugu kültürleri, medeniyetleri bilmek ile mümkündür. Elinizdeki kitap böyle bir cabanin ürünüdür. Kitabin müellifi Prof. Dr. Bahaeddin Ögel, Batinin Serken devlet taniminda belirleyici olan cograf mevki, nüfus, dis iliskiler, ekolojik sartlar gibi hususlari nazaridikkata almakla birlikte Türk toplumunun tarih, ictima ve kendi ic dinamiklerine dayanan bir devlet tanimi yapmak gayretindedir. Avrupa-merkezci okumalar yerine Türk tarih ve kültürünü, kendi tesekkül ve tekamül sürecinde ele almak daha saglikli neticeler verecektir. Türk devlet yapisi ve geleneginde belirleyici olan her seyden önce Türk toplum yapisinin özünü teskil eden aile, halk, toprak, kagan, töre ve kut gibi mücerret ve müsahhas mefhumlardir. Bu maksatla Prof. Dr. Bahaeddin Ögel Türk devlet gelenegini, Bozkir, Uzakdogu ve Islam kültür cevreleri isiginda tetkik etmekte ve Türk devlet anlayisinin tarih menseini, bu kültür daireleri etrafinda incelemektedir.