Seyahat Jurnali Günümüz Türkcesiyle

Tanzimat Döneminde degismeye baslayan mizah anlayisinin seckin ve dikkate deger kalemlerinden li Beyin Düyn-i Ummiye müfettisi olarak 1885-1888 yillari arasinda ciktigi seyahatin güncesi olan Seyahat Jurnali gördügü yerlerin cografi, demografik ve kültürel özelliklerini aktaran önemli bir tanikliktir. Kendisinin, Bu jurnalin icerigi sadece gözlemlerden olusmaktadir. Bir meziyeti varsa o da Irak gibi uzak memleketlerin ve özellikle Hindistan sehirlerinden bazilarinin buralarca bilinmeyen durumlarina ve adetlerine dair genel bir fikir vermesinden ibarettir, diye tanittigi Seyahat Jurnali elbette mizahi vurgudan cok da uzak degildir. -li Bey Direktör 1846-1899 Yasadigi dönemde Osmanlilarin Molirei olarak taninan li Bey Istanbulda dogdu. Ögrenimine özel dersler alarak basladi. Rüstiyeyi bitirdikten sonra yine özel derslerle tarih, cografya, felsefe, astronomi, kimya, ekonomi, yönetim bilimi, hukuk ve matematik bilgisini gelistirdi. Arapca, Farsca ve Fransizca ögrendi. Mektub-i Sadr-i li Odasinda calismaya baslayan li Bey, 1876da mutasarrif olarak mülki göreve atandi, 1884-1888 yillarinda Düyn-i Ummiyede müfettis olarak calisti. Daha sonra Elazig ve Trabzon valiliklerinde bulundu. Edebi faaliyeti idari makamlarca hos karsilanmayip azledilen li Bey tekrar Düyn-i Ummiyeye döndü, 1895 yilinda direktörlüge atandi ve hayatinin sonuna dek bu görevi sürdürdü. li Bey edebiyatla ugrasmaya genclik yillarinda Yeni Osmanlilarla yakinligini sürdürürken basladi. Batili örneklere uygun bir tiyatronun gelismesi icin oyunlar yazdi ve Fransiz yazarlardan bircok oyun uyarladi. Teodor Kasapin cikardigi Diyojen dergisinde yayimlanan mizah yazilarini sadece li adiyla imzaladi. Diyojen kapatildiktan sonra Cingirakli Tatar ve Hayal dergilerinde yazmaya devam etti. Türk edebiyatinda mizah sözlügü türünün ilk örnegi olan Lehcetül-hakyik, üc perdelik komik opereti Letafet, bir mizah hikayesi olan Seyyareler ve Seyahat Jurnali en önemli eserleri arasindadir. li Beyin secme eserlerine Türk Edebiyati Klasikleri Dizimizde yer vermeyi sürdürecegiz.