Ontregelde geesten

Psychiaters en neurologen eren hun vakgenoten door vernoeming. Alois Alzheimer, James Parkinson, Sergei Korsakov, Georges Gilles de la Tourette, Hans Asperger: ze zijn van mensen van vlees en bloed veranderd in namen die nu verwijzen naar een ziekte, een syndroom, een autistische aandoening. Daarbij leverden ze hun voornaam in en al snel ook de rest: de herinnering aan hun leven en de omstandigheden van hun ontdekkingen. Douwe Draaisma reconstrueert de levens van deze ‘namen‘ uit de wetenschap van hersenen en geest. Wat hebben ze precies ontdekt? Wie waren hun patiënten? De geschiedenissen van de verschillende syndromen en hun ontdekkers worden dankzij Douwe Draaisma‘s fijne oog en innemende stijl onvergetelijke verhalen. Luisterend merk je dat ze je geheugen binnenwandelen en daar niet meer uit vertrekken. Ontregelde geesten geeft een verrassend en tegelijk ontroerend beeld van de recente geschiedenis van het hersenonderzoek. Geautoriseerde verkorte versie Inhoud Ontregelde geesten - Geen syndroom van Draaisma Waarom eponiemen? Het gros van de medische eponiemen Tegen de schemering komen de beelden - Het syndroom van Bonnet ‘Een zeer merkwaardig geval‘ Het standbeeld van Bonnet De naam, de dooptekst Oog en hersenen ‘Blijf bij mij Heer, want d‘avond is nabij‘ Het brein als theater Siberische brandewijn - Het syndroom van Korsakov Niets aan de hand Alle snaren die ooit getrild hebben Thiamine De onbewuste sfeer van het psychische leven Een kopje thee voor de dubbelganger – Het syndroom van Capgras Mathilde de Rio-Branco Een geest die zichzelf hervond Een extra kopje thee De oversteek Een martelende ronde van bevingen – De ziekte van Parkinson Parkinson & Son De medische vorming An essay on the Shaking Palsy De bevingen en de neiging ‘Maladie de Parkinson‘ Over de oorzaak van de ziekte Zwarte kern In een nabeschouwing De Celestijnse belofte – Het gebied van Broca Monsieur Tan Het neuropolitieke mijnenveld In februari 1861 De regel van Broca De splendid seventies Beschaafde asymmetrie Het Genootschap voor Wederzijdse Autopsie Donder op, imbeciel! - Het syndroom van Gilles de la Tourette De chaos van de chorea‘s De markiezin van Dampierre Bekentenissen van een tiquer Bloedzuigers, stortbaden en spanlakens En toen kwam haloperidol Voor 1500 francs wandelstokken Toen in 1902 Het lussenlabyrint – De ziekte van Alzheimer Alzheimer, neuropathaloog Een spoor van peuken Kluwens en plaques ‘We zitten zo vrolijk bij elkaar‘ De Linnaeus van de psychiatrie Oorlog en zenuwen De ziekten van Alzheimer Toen Alzheimer het in 1906 Het hoofdkwartier van de waanzin – Het syndroom van Clérembault Erotomanie Het hoofdkwartier van de waanzin Hysterisch, frigide, pervers, gedegenereerd Een defilé van vrouwen DSM–IV code: 197.1 Herinneringen van een arts aan een staaroperatie ‘Je suis un homme fini‘ Kleine professors – Het syndroom van Asperger ‘Moeilijke kinderen‘ Fritz V. Na Fritz volgt Harro L. ‘Intelligenzautomaten‘ Asperger en Kanner IJzige moeders Theory of mind Arme Kate