Jöntürk Modernizmi ve Alman Ruhu

Jöntürk modernizmi, Ittihatcilik döneminde, acilci diyebilecegimiz bir yönelime girmisti. Bununla beraber, cok etnili Osmanli Imparatorlugunu mill devlete dönüstürme yönelimi vardi. Her iki yönelim, gecikmis emperyalist Almanyanin Türkiyeye dönük barisci nüfuz siyasetiyle bulustu. Almanya, bu nüfuzunu, Türkiyenin modernlesmesine ve milllesmesine rehberlik etme misyonuyla ilerletmeye calisti. Osmanli seckinleri icin düzenlenen Almanya gezileri; Osmanli ciraklarin, ögrencilerin, subaylarin Almanyaya egitime gönderilmesi; bilgi, teknoloji ve kültür aktarimini planli bicimde yürütmek amaciyla kurulan Türk-Alman ve Alman-Türk Dernekleri; özellikle de Osmanli egitim reformunda Almanyanin etkili bir yardim ve danismanlik rolü üstlenmesi, bu girisimin önemli boyutlariydi. Hedef, Ingilterenin Misirdaki emperyal siyasetinden ilhamla, Türkiyeyi Alman Misiri yapmak diye tanimlaniyordu. Mustafa Gencerin calismasi, Almanyanin bu kültürel nüfuz politikasini ve onun saiklerini ayrintili bir bicimde irdeliyor. Ayni zamanda Ittihatcilarin Alman modernizmine duyduklari ilginin ideolojik motiflerini de ortaya koyuyor. Yazarin bir vargisi da, bu iliskide kültürel aktarimin tek tarafli olmasina karsilik, Jöntürklerin ve Osmanli yönetiminin Almanya ile isbirligini tamamen kendi cikarlarina göre idare etmesidir.