Sakarya

Sakarya, yakin Türk tarihinin bir dönüm noktasidir. Sakarya zaferi sayesinde, Ankara önlerine ulasan Yunan ordusu Afyon-Eskisehir cizgisine sürülmüs, Anadoluda yeseren on yedi aylik Türk Devleti dünyaya varligini kabul ettirmis ve uluslararasi alanda agirlik kazanmistir. Verilen sehitler, özellikle yerleri doldurulamayan, kücük rütbeli muvazzaf ve yedek subay yitikleri bir yana birakilirsa; birliklerinin savas deneyimi ve moralleri arttigindan, Türk ordusu Sakaryadan güclenerek cikmistir denilebilir. Buna karsilik agir yitikler veren Yunan ordusu, ugradigi moral cöküntüsünden bir türlü kurtulamamis ve bir yil sonra saldiriya kalkan Türk ordusu önünde bir haftada dagilmis, kurtulabilenler kendilerini ikinci hafta sonunda Ege kiyilarindaki gemilere zor atabilmislerdir. Sakarya gibi böylesine büyük bir olay, alisilmis tarih anlatimiyla veya bir kisinin cevresinde gelisen olaylari aktarmakla yansitilamazdi. Sakarya, cephede vurusanlar kadar savascilari desteklemek icin cephe gerisinde yogun bir didinmenin icine giren fakir Anadolu halkinin da zaferiydi. O günlerin ekonomik ve sosyal yapisini, o günlerin insaninin yasam kosullarini ortaya koymadan Sakaryayi anlatmak olanaksizdi. Bu nedenle, okul kitaplarinda Sakaryayi yalnizca bir meydan savasmasi zaferi olarak gören yeni kusaklara o günleri bir parca yasatabilmeyi amac edindik ve mozaik diye adlandirabilecegimiz calisma bicimini sectik. Türk, Yunan ve Ingiliz kaynaklarini tarayarak buldugumuz binlerce kücük olayi gün gün saptamaya koyulduk. Tek bir mozaik tasi gibi yalniz basina anlam tasimayan bir gazete haberini, bir savascinin anisini, bir diplomatik girisimi, bir mektubu, bir cephe olayini, bir meclis oturumunu, bir carpismanin ayrintisini, bir komutanin tutumunu, bir cephe gerisi olayi ve bunlara benzer olaylari günü gününe siralayarak mozaigi bütünlemeye, yüce Sakaryayi bütün yönleriyle ortaya cikarmaya calistik.